فرزاد ادیبی، هنرمند گرافیست:

ما به دنبال ارزش های اصیل عاشورایی بودیم

فرزاد ادیبی، استاد و هنرمند گرافیست با بیان اینکه اجرای کار 72 گرافیست دو ایده ویژه اصلی داشته است، گفت: یکی از ایده ها وحدت در کثرت بود یعنی هر پوستر به تنهایی یک پوستر مستقل است و در عین حال در کنار هم بخشی از یک کتیبه است؛ دومین ایده بریده شدن سر شعر محتشم؛ چون قرار بود به ۷۲ پوستر محدود باشیم و در هر پوستر فقط یک حرف از واژه های ترکیب بند محتشم را کار کنیم، ناچار شدم در (ع)که اول عظیم است شعر را قطع کنم.
 

به گزارش روابط عمومی و اموربین الملل سازمان زیباسازی شهر تهران، او با اشاره به اینکه بعد به این ایده رسیدم که شعر محتشم هم به امام بی سرش اقتدا کند و سر دهد، افزود: این خود یک کانسپت است. سپس به شعرش فکر کردم، چون نوشته‌ی آخرین پوستر بسیار مهم بود که ایده را توضیح بدهد و این شعر را با الهام از حال و هوای شعر محتشم ساختم:
«خاموش محتشم که همین شعر خونچکان
گشته ست سربریده در این پرده ی عیان»
او در پاسخ به این سوال که در اینکار از خود شعر محتشم کاشانی برای سرودن این بیت الهام گرفته است، گفت:
بله. محتشم، وقتی که واقعه و مصیبت را شاعرانه شرح می دهد، در بندی از ترکیب بندش، با خاموش محتشم شروع می کند و در بیتی می گوید:
«خاموش محتشم که از این شعر خونچکان
در دیده اشک مستمعان خون ناب شد»
و از همین بیت استفاده کردم و تغییرش دادم.
ادیبی با تاکید بر اینکه این ایده اولین بار نیست که ارائه می گردد، افزود: زمانی که آقای مسجد جامعی در موزه‌ی قرآن بودند، آقای دکتر فدوی به مناسبت تولد حضرت زهرا(س) نمایشگاه پوستری برگزار کردند و از چند طراح از جمله آقای دکتر صداقت جباری و بنده خواستند یک اثر برای این مناسبت طراحی کنیم ، من به جناب جباری پیشنهاد دادم که سوره ی کوثر راخوشنویسی کنند و کار مشترکی انجام بدهیم و آن سوره را در ۱۲ پوستر به این صورت کار کردم که از واژه ی کوثر، مثل چشمه ای خطوط می جوشد و به ۱۲ پوستر از طرفین می رسد. یکی دوتا کار هم با دانشجویانم انجام دادم یکی شعر سیمرغ عطار و دیگری ، روزجهانی گرافیک که آن ها هم در عین استقلال و پوستر کامل بودن ، یک کتیبه ی بزرگ بودند.
به گفته او اما این اثر تا جایی که من اطلاع دارم تا این لحظه پر تعدادترین پوستر های به هم پیوسته در جهان است که از نگاه همکاران حرفه ای من قابل توجه بود.
ادیبی در پاسخ به این سوال که شعر پوسترها را هم خودتان نوشته اید؟، گفت: نه همه شعر را من ننوشته ام. البته بنده ادعایی در شعر ندارم اما با توجه به محتوای برخی پوسترها سعی کردم نوشته‌های موزونی را در قالب نوشته‌های عاشورایی بسازم.
او ادامه داد: استیتمنت همین کارها را که نوشتم دنبال شعری گشتم که به این آثار بیاید ولی نتوانستم پیدا کنم و نوشتم:
به نام خدای هنر آفرین
و تنهای تنها و سر آفرین
که تنهای تنها هم خداست و هم خدای تن ها(72 تن) و سر آن ها امام بی سر
این استاد و هنرمند گرافیست با اشاره به اینکه همه‌ی حروف در یک ردیف قرار گرفته که این ایده جالبی است، افزود: متن کامل شعر را خودم اول طراحی کردم و خط کرسی و فواصل را تنظیم کردم و سپس به طراحان شرکت کننده در کارگاه دادم چون می دانستم که در انتهای کار ممکن است مشکل فواصل و... پیش بیاید. یک جوری مهندسی حروف و دستکاری فونت هم لازم بود؛ همکاران زیباسازی هم در کنار ما مراقب بودند که طراحان خط کرسی و یونیفرم را تغییر ندهند چون باید حروف سفید و زمینه تیره باقی می ماند.
او با تاکید بر اینکه شعار و ایده‌ی خیلی از پوسترها قابل توجه است، ادامه داد: بچه های ورکشاپ خیلی زحمت کشیدند. یکی از شب ها که به حرم امام حسین(ع) رفتم یک گروه از بچه ها را دیدم که نشسته بودند کنجی و مشغول تبادل نظر و ایده پردازی و اتود زدن بودند ، کمی پیششان نشستم و با هم کار کردیم. منظورم این است که آن‌ها شبانه روز مشغول بودند. البته این 72 پوستر بخشی از کارهای این کارگاه است. آن ها کارهای دیگری هم کردند که محرم پارسال خیلی از آن ها در معابر تهران به نمایش در آمد.
ادیبی با تاکید بر اینکه او در کنار استادان دیگر این کارگاه آقایان محمد حسین نیرومند و محمدرضا دوست محمدی برای بهتر شدن کارها به بچه ها کمک کرده است، گفت: راستش من می خواستم این آثار به خوبی دیده شوند. قرار بود پارسال این کارها هم روی دیوار بروند اما به دلایلی نشد. امسال هم زمان خوبی را برای نمایش آن‌ها انتخاب نکردند.
این هنرمند ادامه داد: من تلاش کردم با دوستان صحبت کنم در باره‌ی ارزش این ایده و آثار اما به دلایلی نشد. اگر این آثار ، به هنگام، دیده می شدند و توضیح داده می شدند می توانستند خیلی اثر گذار باشند. حتی فکر کرده بودم که اگر این ایده پذیرفته شود، 72 پوستر را می توانستیم مثل علم به صورت کتابی یعنی با زاویه‌ی 90 درجه‌ی علم های معمول در کنار هم در خیابان حمل کنیم و حتی هیئت یا گروهی به نام هنرمندان را داشته باشیم.
ادیبی با اشاره به اینکه راستش من به نوحه ای هم فکر کردم که بدهیم یک آهنگساز در یک دستگاهی مثل چهارگاه بسازد و از هنرمندانی مثل حسام الدین سراج ، محمد معتمدی و همایون شجریان هم برای اجرایش کمک بگیریم، گفت: فکر می کنم ما اهالی هنر در مقابل جامعه ، مخصوصا جامعه ی مذهبی مسئولیم. خرافات ، انحرافات و مناسک مجعول در جریاناتی مثل عاشورا روز به روز بیشتر می شود و ما هم به سهم خودمان باید هنر درست دیدن و درست شنیدن و درس گرفتن از پیشوای شهیدمان را گوشزد کنیم.
او هدف از اجرای این کار را توجه دادن به ارزش های درست عاشورا از زاویه ای دیگر دانست و افزود: برگزاری برنامه هایی از این دست میتواند درنهادینه شدن فرهنگ عاشورایی مفید فایده باشد
من به دنبال ارزش های اصیل عاشورایی بودم. کرامت انسان، آزادگی، داد و ستایش زیبایی های روح انسانی و نیایش پروردگار و... پیشوای ما برای این ها برخاست، ایستاد و سرداد. باید این ها را یادآوری کرد.

معرفی کتاب

معرفی کتاب و انتشارات سازمانی

بنر لینک کتابخانه

نگارخانه