گفت و گوی نشریه چلچراغ با اعضای شورای انتخاب آثار ششمین دوسالانه مجسمه های شهری:

تغییر چهره شهر با مجسمه هایی برآمده از دل فرهنگ

مجسمه هایی برآمده از دل فرهنگ

کامبیز صبری، عضو شورای انتخاب
آثار ششمین دوسالانه مجسمه های شهری تهران
هدف از برگزاری رویداد دوسالانه این است که مجسمه هایی غنی تر و قدرتمندتر در شهر تهران ساخته و به نمایش گذاشته شود. با توجه به اینکه رویداد دوسالانه مختص آثار شهری است، تمرکز اصلی بر قابلیت اجرایی آن در فضای شهری و توجه به مقیاس آن هنگام اجرا در فضای باز و عمومی شهر و چهره اصلی آن در شهر با توجه به همین مقیاس، گذاشته شده است.
معیار تاثیرگذار بعدی که توجه ویژهای به آن شده است، مقدار خلاقیت اثر است. متاسفانه در بخش شهری، امکان ارائه آثار با مشابهت ها و برداشت های مشابه زیاد است، اما به جنبه منحصربه فرد بودن اثر و توانایی بازگویی ویژگیهای فرهنگی به بیان خاص همان اثر، در آثار ارسالی امسال توجه شده بود.
حدود دویست و اندی اثر برای رویداد ارسال شده بود که هر کدام ویژگی ها و قابلیت هایی داشتند و در مجموع خیلی پایین تر از حد انتظار نبودند. یکی از ویژگی هایی که برخی از آثار ارسالی امسال داشتند، ایجاد شور و هیجان در فضای شهری و استفاده از رنگ های جذاب و مناسب برای تغییر مثبت روحیه شهری بود. برخی آثار در این بین تنها محدود به فضا یا شرایط خاصی بودند، که البته متناسب با همان فضا هم طراحی شده بودند. به عنوان مثال برخی از آثار توجه شان را بر استفاده از پل عابر گذاشته بودند، که سابقا توجه به این موضوع کم رنگ تر بود.
بسیاری از هنرمندانی که کمافی السابق انتظار سفارش اثر از سوی سازمان زیباسازی را داشتند، امسال به دلیل برخی مسائل و مشکلات مالی ترجیح دادند در رویداد دوسالانه شرکت نکنند و اثری هم ارسال نکنند که به نظر من این عمل چندان صحیح به نظر نمیرسد، چراکه روح حاکم بر این رویداد، این بود که هنرمندان بتوانند برای فضای شهری خود ایدهای بدهند و در کنار آن امکان اجرای این ایده ها نیز وجود داشته باشد. اما ظاهرا هیجان امسال کمتر بود، چراکه در سالهای گذشته تعداد آثار ارسالی فراتر از ۵۰۰ عدد هم میرفت، اما امسال تعداد بسیار کمتری اثر ارسال شد. اما نکته قابل توجه در این است که بین آثار ارسالی زیاد، تعداد کمتری، شاید ۵۰ عدد، اثر قابل قبول یافت میشد. اما امسال با وجود کمتر بودن آثار ارسالی، همان تنوع در آثار و ایده را میشد یافت کرد.
تغییر چهره شهر،
پشت سد موانع اجرایی

محمدرضا یزدی، عضو شورای سیاستگذاری و انتخاب آثار ششمین دوسالانه مجسمه های شهری تهران
رویکرد رویداد دوسالانه مجسمه سازی شهر تهران جذب ایده های هنرمندان برای فضای شهری تهران است.
کیفیت آثار ارسالی هنرمندان در رویداد دوسالانه مجسمه سازی شهر تهران، امسال در مجموع بسیار مشهود پایین تر از پتانسیل های مجسمه سازی کشور بود. پتانسیل مجسمه سازی کشور بسیار بالاتر از این سطح است و قابلیت ارائه نتایج بهتری را داشت و آثار بهتری میتوانست ارسال شود. نوع سیاستگذاری و خط مشی کلی که امسال در رویداد دوسالانه بر آن طرح ریزی شد، قابلیت نمایش ایده های متنوع تر و بهتری را داشت.
کارکرد مجسمه های شهری به طور کلی در اکثر نقاط جهان مشخص و واضح است و همگی بر یک اصول استوار است و اثر آن بر ارتقای کیفیت بصری شهر، بر کسی پوشیده نیست. اما مسئله تاثیرگذار این است که اگرچه قسمت عظیمی از اثر مجسمه بر ایده های هنرمندان استوار است، اما تمامی محورهای این اثربخشی مجسمه تنها بر دوش هنرمندان نیست، بلکه بخشی از مسئله به توان اجرایی مسئولان برمیگردد که تا چه حد بتوانند ایده ها را کارشناسانه و دقیق و درست در شهر عملی سازند. متاسفانه در این راه برخی نهادها موانع و مشکلاتی دارند که تا زمانی که این موانع برطرف نشود، نمیتوان از هنرمندان انتظار داشت با ایده هایشان بتوانند چهره شهر را تغییر دهند و مجسمه هایی در شهر داشته باشند که بتواند کارکرد اصلی خود را در شهر ایفا کند.
بستری پویا برای هنرنمایی شهری
سهند حسامیان، عضو شورای سیاستگذاری و شورای انتخاب ششمین دوسالانه مجسمه های شهری تهران
هدف اصلی رویداد دوسالانه مجسمه های شهری تهران، هنگام پایه ریزی این رویداد و شکل گیری و ارائه هویت آن در فضای هنری، تامین بخشی از احجام مورد نیاز سازمان زیباسازی شهر تهران در کنار همین سازمان بود.
این رویداد به صورت دوسالانه طراحی شد تا در خلال آن هنرمندان بتوانند پیشنهادات خود را در این راستا ارائه کنند و در ضمن، این رویداد بتواند بستری پویاتر را نسبت به سایر شرایط، در زمینه ارائه هنرهای شهری فراهم آورد.
کیفیت آثار ارسالی امسال کمتر از حد انتظار بود و انتظار میرفت کیفیت آثار ارسالی بالاتر باشد.
اثر حجمی و اثر هنری در فضای شهری کارکردهای بسیار زیادی میتواند داشته باشد، اما مشروط بر اینکه بسیاری از معیارها و اصول در کنار آن رعایت شود. از جمله اینکه حریم و منظر وجود داشته باشد، وگرنه به صرف نصب مجسمه در شهر، نمیتوان انتظار کارکرد یا تاثیر خاصی را داشت، حتی ممکن است زمینه ایجاد آلودگی های بصری بیشتری را نیز فراهم آورد. این موضوعی است که ما در انتخاب آثار دوسالانه مجسمه های شهری، مورد نظر قرار میدهیم.

بازیابی هویت ازیادرفته شهر در قالب مجسمه

امین اسکندری، مجسمه ساز و از پذیرفته شدگان ششمین دوسالانه مجسمه های شهری تهران
تم کلی طرح هایی که من در حوزه مجسمه سازی کار میکنم، اکثرا شبیه به اسباب بازی است. به همین خاطر مصالحی که به کار گرفته میشود، اکثرا متناسب با همین منظور انتخاب میشوند. از طرفی، از رنگ هایی درخشان که در رنگ کردن وسایل نقلیه به کار میرود، استفاده میشود تا اثر نهایی تمی شبیه به اسباب بازی داشته باشد. اکثر مجسمه هایی که طراحی کرده ام، مانند مجسمه پیکان قرمز رنگی که در خیابان جردن است، از همین تم پیروی میکنند.
در اکثر طراحی هایی که انجام داده ام، سعی کردم المانها و نمادهای شهر تهران را که به نوعی هویت تهران را یادآوری میکند، استفاده کنم. البته هدف من یادآوری خاطرات و ساخت یک اثر نوستالژیک نیست، بلکه هدف اصلی من بازیابی هویت تهران از طریق بازنمایی نمادهایی که مختص به همین شهر است و به فراموشی سپرده شده، به وسیله مجسمه است.
اکثر شهرهای جهان یک المان و نشانی دارند که از آن به عنوان نشان و هویت شهر و برای تبلیغ شهر نزد سایر گردشگران یا حتی در عرصه بین الملل استفاده میشود و بعضا میتواند در تبلیغ چهره شهر بسیار موثر واقع شود؛ نظیر کیوسک تلفن در لندن. اما تهران هم در سالهای دور نمادهایی داشت که این نمادها به مرور زمان به دست فراموشی سپرده شدند و کمتر در آثار شهری نمود پیدا کردند و هنرمندان نیز کمتر از این نمادها در آثارشان استفاده کردند و مسئولان نیز در این راه ممارستی به خرج ندادند. استفاده از این نمادها در گرو مدیریت دوجانبه هنرمندان و مسئولان است.
نکته منفی رویداد دوسالانه مجسمه های شهری تهران این است که خیلی بهتر بود در زمینه قضاوت و داوری تنها فعالان همین عرصه حضور داشتند، مانند سایر زمینه های هنری که تنها متخصصان همان عرصه برای داوری و قضاوت انتخاب میشوند.
نکته مثبت رویداد نیز این است که زمینه مناسبی را برای فارغ التحصیلان بااستعداد و علاقه مند به فعالیت در این حوزه فراهم آورده است. البته باید در نظر داشت که بهتر است هر هنرمند تنها به اقتضای تجربیات و خاطرات و تجربه زیستی خود اقدام به خلق اثر نکند، چراکه در برخی موارد ممکن است اثری به دست هنرمندی خلق شود و این اثر تنها مناسب فضایی که هنرمند در آن بزرگ شده باشد. لذا در این خصوص هر شهر باید از هنرمندانی که توانایی خلق اثر متناسب با آن شهر را دارند، بهره جوید تا در فضاهای شهری شاهد مجسمه های ناهمگون نباشیم. از سویی، در انتخاب آثار باید روحیه مجموع اجتماع را در نظر گرفت و از سلیقه ای برخورد کردن بر حذر بود. به همین دلیل تنها باید افراد متخصص و جوانتر که قدرت ذهنی بیشتری دارند، در این زمینه فعالیت کنند و نادیده گرفته نشوند، تا آثار مخرب آن بر جامعه چندین برابر نشود. در مجموع میتوان گفت کل رویداد بسیار مثبت است و نمیتوان کارکردهای آن را به زعم چند مشکل نادیده گرفت و از بین برد. بهتر است مشکلات موجود حل شود؛ هرچند مشکلات این حوزه سطحی نیست و نیازمند اقدامات ریشه ای برای حل آن است.
وقتی خلاقیت و تنوع حرف اول را میزند
سیمون آیوازیان، عضو هیئت داوران نهایی ششمین دوسالانه مجسمه های شهری تهران

برگزاری ششمین دوره رویداد دوسالانه مجسمه سازی، امسال کمی متفاوتتر بود. ابتدا آثار ارسال شد و از آنها بازدید به عمل آمد. داوری اما در اسفند ماه انجام میشود و داوری در خصوص آثار ارسالی هنوز انجام نشده است. کیفیت آثار در مجموع خوب بود، اما در خصوص قابلیت های اجرایی آن در فضای شهری ابهاماتی وجود دارد. طی بازدیدی که به عمل آمده و با توجه به آثار ارسالی، تنها چهار یا پنج مورد از آثار بودند که قابلیت اجرا در فضایی مدنظر طراح اثر را داشتند و باقی بسیار ناهماهنگ بودند. این مشکل یا به اشل اثر برمیگشت، یا حالت فیگوراتیو آن مناسب محدوده اجرایی مورد نظر طراح نبود. برخی از آثار فیگوراتیو بود، برخی مفهومی بود و برخی دیگر انتزاعی بود. هنگامی که مقرر است مجسمه در فضای شهری قرار گیرد، باید با فضایی که در آن نصب میشود، هماهنگی داشته باشد، که متاسفانه این مهم در خیلی از آثار ارسالی نادیده گرفته شده بود. به عنوان مثال مقیاس کار نامناسب بود و اصلا در فضایی که قرار میگرفت، دیده نمیشد، یا مناسب فضا نبود.
برای داوری اثر، خود کار، مصالح به کار گرفته شده و هماهنگی اثر با محیط جزو مسائلی است که همواره باید مورد توجه قرار گیرد.
رویداد دوسالانه میتواند در امر ارتقای زیبایی های بصری شهر مفید واقع شود. با بازدیدی که از آثار شد، متوجه شدم آثار انتخابی امسال از کیفیت بهتری نسبت به سالهای گذشته برخوردار بودند که جای خوشحالی داشت. خصوصا که خلاقیت و تنوع بالایی داشتند. این مدل از آثار سالها مورد بی توجهی واقع شده بودند، که خوشبختانه امسال به این قبیل موارد توجه شد. این رویکرد باعث امیدواری است و این نوید را میدهد که نتایج بهتری را از رویدادهای این چنینی شاهد باشیم.

معرفی کتاب

  • بنظر می رسد شهرسازی مدرن بطور وحشتناک و نگران کننده ای عاری از انگیزه های هنری شده است. این شهرسازی تنها توانسته احجام مکعب شکلی را بعنوان ساختمان با یکنواختی ملال آورشان، جایگزین غنای شهرسازی…
معرفی کتاب و انتشارات سازمانی

بنر لینک کتابخانه

نگارخانه