گفت وگوی نشریه چلچراغ با یاسر جعفری معاون فنی سازمان زیباسازی تهران

ولیعصر فناناپذیر است

زهرا رهگشای
برای اغلب پایتخت نشینها هیچ خیابانی شاید به اندازه خیابان ولیعصر نوستالژیک و دوست داشتنی نباشد؛ خیابانی که برای مردن چنارهایش اشک میریزند و با پله هایش سلفی میگیرند و قدم به قدم با پیاده روها و پارک هایش خاطره دارند. به همین خاطر است که سازمان زیباسازی، زیباتر کردن این خیابان را در اولویت کارهایش قرار داده. برای اینکه از برنامه های ارتقای کیفی خیابان ولیعصر بیشتر بدانیم، سراغ یاسر جعفری، معاون فنی و طرحهای شهری شهر تهران در سازمان زیباسازی، رفته ایم.
کمی از پروژه های ارتقای کیفی خیابان ولیعصر بگویید.
همیشه در پروژه های شهری به دنبال ارتقای کیفیت مطلوب فضای شهری برای شهروندان هستیم. فضای شهری شاخه های متعددی دارد که شامل خیابان، محور، کوچه و فضای باز است. یکی از مواردی که بر آن تاکید بیشتری میشود، خیابان هاست. قدیم ترها به محل اتصال دو نقطه خیابان میگفتند، اما در عمق خیابان یک جریان زندگی جاری است. خیابان ولیعصر از این نوع است. آنچه را در زندگی یک شهروند در جریان است، در این خیابان میبینیم، مثل کار، تردد، زندگی، حرکت. اما متاسفانه ما خیلی راحت این مسائل را نادیده گرفتیم.
بازشناسی تمام ارزشهای خیابان ولیعصر از اهداف ماست، مثل آب، درختان، پیاده رو، مبلمان شهری، تا با شناخت ظرفیتهای خیابان ولیعصر، آرامش را به آن بازگردانیم که مردم از فضای شهرنشینی خود لذت ببرند. برای رسیدن به این موضوع لازم است یکسری اقدامات کاربردی انجام شود: اول رسیدگی به پیاده راهها. پیاده روهای ولیعصر۱۰سال پیش توسط سازمان زیباسازی کفسازی شد، اما با گذشت این زمان، باید یکسری اقدامات جهت ترمیم و نوسازی دوباره انجام شود.
خیابان ولیعصر در اصل باید ۱۵۰۰۰ اصله درخت چنار داشته باشد، اما این عدد امروز هفت هزار است؛ بنابراین از دیگر اقدامات، زیاد کردن درختان این خیابان است. از دیگر اقدامات کاربردی برای این خیابان این است که آب جاری در ولیعصر را با کیفیت مطلوب جاری سازیم. سازماندهی خیابان ولیعصر و نگاه دوباره به بخش تردد وسایل نقلیه یکی دیگر از کارهایی است که باید انجام شود؛ اینکه آیا یک طرفه شدن این خیابان اقدامی درست بوده یا نه؟ چون برخی ها از این اتفاق متضرر شدند.
برای رسیدن به آرامش بصری و ذهنی باید یک طرح جامع و یکسانی برای خیابان ولیعصر در نظر بگیریم. از شروع ولیعصر که میدان راهآهن است تا پایانش که میدان تجریش است، دهها مبلمان شهری میبینیم. و این اتفاق آرامش بصری را از شهروند گرفته است.
رسیدگی به جداره های ولیعصر یکی دیگر از اقدامات کاربردی است. خیلی از ساختمانها و واحدهای تجاری در خیابان ولیعصر باعث زشتی شده اند. حتی با وجود پوشاندن بخشی از این ساختمانها توسط درختان، زشتیها هنوز مشخص است. قصد داریم در یک عمل این جداره ها را به سبک و سیاق اصلی خودشان برگردانیم و از زشتیها بزداییم.
در همه کشورهای دنیا، خیابان هایی را داریم که توریست پذیرند؛ مانند شانزلیزه پاریس، برادوی نیویورک. اما خیابان ولیعصر با اینکه ظرفیتهای بالاتری دارد، اما توریست پذیر نیست. ما میخواهیم این ظرفیتها را بشناسیم و اقدامات کاربردی را انجام دهیم تا برای تهران اسطوره شهری بسازیم.
از چه زمانی این پروژهها در دستور کار قرار گرفته؟
پروژه های ارتقای کیفی به طور عملیاتی و جامع از همین امسال شروع شده است. اگرچه همیشه کسانی بودند که به خیابان ولیعصر فکر میکردند و بدون داشتن کارفرما مطالعه کردند و اقداماتی انجام دادند.
برای طراحی این پروژهها تا چه حد از نمونه های خارجی الگوبرداری شده است؟
ما همیشه از بهترینهای تجارب جهانی استفاده میکنیم، اما در بعضی موارد مشکلاتی در فضای شهریمان داریم که مختص خودمان است و باید برای آنها راهحلهای خودمان را داشته باشیم. مانند مسئله جداره ها که مشکل کشورهای در حال توسعه است. به هرحال چون خیابان ولیعصر، خیابانی یگانه است، باید الگوی خاص خودش را داشته باشد.
برای حوزه های همگن رفتاری و پاتوقهای ولیعصر چه اقداماتی انجام شده؟
خیابان ولیعصر نقاط مهم تاریخی، فرهنگی ای دارد که با توسعه این فضاها یک نوع اتفاق تاریخی و فرهنگی میافتد. به این نقاط به عنوان نقطه مکث یا پاتوقها توجه میشود، تا جایی شود برای استراحت و حضور مردم.
عموما این پاتوقها مثل موزه سینما، فرهنگی است؟
خیر. این پاتوقها حوزههای دیگر را هم شامل میشود. این نقاط مکث در تمام حوزه هاست. در حوزه فرهنگی به آنها مکان رویداد گفته میشود و بخشی از آنها تاریخی اند که هویت تهران اند و بخشی دیگر طبیعی است؛ مثل جایی که آب در آن حضور دارد.
برای پیاده راههای ولیعصر چه اقداماتی انجام شده است؟
در بحث پیاده راهها بحث ترمیم، کفسازی و طرح جامع مبلمان را داریم که باید انجام شود. به عنوان مثال در میدان راه آهن مسئله ارتقای کیفی را شروع کردیم که در حال تمام شدن است. میدان راه آهن قبلا پایانه اتوبوسها و تاکسی بوده است و به ترمینال تبدیل شده بود، اما طی اقداماتی که انجام شد، این پایانه ها در جایی دورتر از میدان و اطراف آن قرار داده شد. این اقدام صورت گرفت تا میدان راه آهن به همان سبک و سیاق خودش که در اصل جایی برای حضور شهروندان و نماد زندگی اجتماعی مردم و بخش پیاده عابران است، برگردد، نه جایی برای پارکینگ وسایل نقلیه. این ساماندهی میادین که باید جایی برای حضور پیاده مردم باشد، در بقیه میدانها هم در حال انجام شدن است، تا به عرصه شهری پیاده تبدیل شوند.
بافت اجتماعی منطقه، شکل کسب وکارها در طول زمان و در محدوده های مختلف چه تغییری داشته است؟
خیابان ولیعصر چهار منطقه در خود دارد. هر یک از این مناطق طبقات مختلف اجتماعی و اقتصادی را در درون خود دارد. طبیعتا متناسب با بهره برداران و نیازهایی که در هر بخشی از مناطق خیابان ولیعصر است، اقتصاد و جداره های مختلفی دارد. مغازه ها در قسمت پایین خیابان کوچکتر و خردتر است، اما هر چه به سمت بالا میرویم، پاساژها بزرگتر و لوکستر میشود.
شهروندان تابه حال به طرحهای ارتقای کیفی خیابان چه واکنشهایی نشان دادهاند؟
زمانی که یک خانواده در یک فضای شهری که قبلا پرتراکم و پرتنش بوده و جای استراحت نداشته است، الان استراحت میکنند و چند دقیقه ای مینشینند و خوشحال اند، برای منِ مدیر شهری واکنش است. همین که کیفیت و امنیت این فضاها بالاتر رفته است و مردم ساعات بیشتری را در خیابان زندگی میکنند، برای ما قدم رو به جلویی است.
کدامیک از این طرحها بیشتر دیده شد و کارم حاشیه ساز شدند؟
پروژه پیاده راهسازی چون کاربردی است و در روزمره مردم و ترددشان استفاده میشود، بیشتر دیده شد. علاوه بر این، پروژه جداره سازی ها هم دیده شد. بیشترین بازخورد را در بحث پیرایش شهری از سوی مردم داشته ایم. در مورد اینکه کدام حاشیه ساز شدند، باید بگویم که پروژه های شهری هم ذینفعان خود را دارد و هم مخالفانش را. بخش زیادی از این مخالفان کسبه ها هستند. به عنوان مثال در بحث جداره سازیها یا پیاده راهسازی ها که زمان طولانی صرف ترمیم شان میشود، امکان دارد فروش واحدهای تجاری به خاطر کمتر شدن رفت وآمد مردم، کم شود. اما تجربه نشان داده است که بعد از انجام این پروژه ها کسبه هم به خاطر زیباتر شدن منطقه راضی بوده اند.
از طرحها و ایده های آینده بگویید. میدانهای ولیعصر سالهای بعد چه تغییری میکند؟ بافت اجتماعی و کسب وکار چطور؟
خیابان ولیعصر همیشه وجود دارد، و هیچوقت تمام نمیشود. اما چون ولیعصر به تنهایی یک شهر است، نمیتوان به طور قطعی برایش برنامه ریزی کرد. این خیابان همیشه خواهد بود، فقط چهرهاش تغییر میکند. ممکن است فضای کاربری اش تغییر کند. میدانهایش بخشی از هویت ولیعصرند. ممکن است سالها بعد شکلشان تغییر کند. ممکن است روزی به منطقه تجاری تبدیل شوند، یا منطقه مسکونی، یا ویترین. شکل کسب وکارها هم بسته به فضا تغییر میکنند. خیابان ولیعصر فناناپذیر است، چون همیشه وجود خواهد داشت.

تبلیغات فرهنگی

بنر لینک کتابخانه

نگارخانه