بررسی ارتباط میان هویت مذهبی و کالبدی شهر تهران / 2 / ع.رحیمی ف.فراهانی

بررسی وضعیت حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی به اماکن

از پاسخ دهندگان در مناطق مختلف پرسیده شده است که در صورت دسترسی به اماکن مذهبی وضعیت حضورشان به چه صورت است، بررسی‌ها نشان می‌دهد که در منطقه 2، 3/44% از پاسخ دهندگان گهگاهی در این اماکن حضور می‌یابند. همچنین 7/17% پاسخ دهندگان نیز به طور مستمر در این اماکن حضور می‌یابند. 7/12% از پاسخ دهندگان در اماکن مذهبی اصلاً حضور نمی‌یابند. جدول زیر وضعیت شرکت در مراسمات مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی را نشان می‌دهد. . بررسی‌ها در منطقه 5 نشان می‌دهد که 2/47% پاسخ‌دهندگان گهگاهی در این اماکن حضور می‌یابند. همچنین 3/32% پاسخ دهندگان نیز به طور مستمر در این اماکن حضور می‌یابند این در حالی است که 7/4% از پاسخ دهندگان در اماکن مذهبی اصلاً حضور نمی‌یابند. همچنین بررسی‌ها در منطقه 11، نشان می‌دهد که 51% پاسخ دهندگان گهگاهی در این اماکن حضور می‌یابند. همچنین 5/26% پاسخ دهندگان نیز به طور مستمر در این اماکن حضور می‌یابند. این در حالی است که 1/4% پاسخ‌دهندگان اصلاً در اماکن مذهبی حضور نمی‌یابند. همچنین بررسی‌ها در منطقه 22 نشان می‌دهد که 51% از پاسخ دهندگان  گهگاهی در این اماکن حضور می‌یابند. همچنین 6/30% پاسخ دهندگان نیز به طور مستمر در این اماکن حضور می‌یابند این در حالیست که 1/4% از پاسخ دهندگان اصلاً در اماکن مذهبی حضور نمی‌یابند.

جدول 4- وضعیت حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی به اماکن در مناطق 2و 5و 11و 22

منطقه دو

وضعیت حضور

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، مستمر

28

7/17%

7/17%

بلی، گاهی

70

3/44%

0/62%

بندرت

40

3/25%

3/87%

خیر

20

7/12%

100%

مجموع

158

100%


منطقه پنج

وضعیت حضور

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، مستمر

41

3/32%

3/32%

بلی، گاهی

60

2/47%

5/79%

بندرت

20

7/15%

3/95%

خیر

6

7/4%

100%

مجموع

127

100%


منطقه یازده

وضعیت حضور

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، مستمر

13

5/26%

5/26%

بلی، گاهی

25

0/51%

6/77%

بندرت

9

4/18%

9/95%

خیر

2

1/4%

100%

مجموع

49

100%


منطقه بیست و دو

وضعیت حضور

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، مستمر

15

6/30%

6/30%

بلی، گاهی

25

0/51%

6/81%

بندرت

7

3/14%

9/95%

خیر

2

1/4%

100%

مجموع

49

100%


از پاسخ دهندگان پرسیده شده است که در صورت دسترسی به امکان مذهبی وضعیت حضورشان به چه صورت است، بررسی‌ها نشان می‌دهد که 7/46% از پاسخ دهندگان گهگاهی در این امکان حضور می‌یابند. همچنین 25% پاسخ دهندگان نیز به طور مستمر در این امکان حضور می‌یابند. 4/28% از پاسخ دهندگان نیز یا به ندرت در اماکن مذهبی حضور یافته یا اصلاً در این امکان حضور نمی‌یابند. جدول زیر وضعیت شرکت در مراسمات مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی را نشان می‌دهد.

جدول 5- وضعیت حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی به اماکن

وضعیت حضور

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

بلی، مستمر

112

25%

25%

بلی، گاهی

209

7/46%

7/71%

بندرت

86

2/19%

8/90%

خیر

41

2/9%

100%

مجموع

448

100%



بررسی وضعیت احساس ضروت نسبت به وجود اماکن مذهبی

به منظور سنجش میزان نیاز احساس شده از سوی پاسخ دهندگان به اماکن مذهبی و وجود این اماکن در محله محل سکونت آنها، از آنها پرسیده شده است که چه میزان وجود این اماکن را در محل خود ضروری  می‌دانند؟ به طور متوسط پاسخ دهندگان گزینه زیاد را انتخاب کرده‌اند. بررسی‌ها در منطقه 2 همانطور که در جدول ذیل آمده نشان می‌دهد که 7/36% از پاسخ دهندگان گزینه متوسط و 9/32% پاسخ دهندگان احساس ضرورت زیاد می‌کنند این در حالی است که 7/17% پاسخ دهندگان احساس ضرورت کم برای اماکن مذهبی می‌کنند. بررسی‌ها در منطقه 5 نشاندهنده آن است که 6/34% پاسخ دهندگان گزینه متوسط و 5/31% از پاسخ دهندگان احساس ضرورت زیاد می‌کنند این در حالی است که 7/9% از پاسخ دهندگان احساس ضرورت کم برای اماکن مذهبی می‌کنند. بررسی‌ها در منطقه 11 حاکی از آن است که 9/46% پاسخ دهندگان گزینه متوسط و 5/24% پاسخ دهندگان احساس ضرورت خیلی زیاد می‌کنند این در حالی است که 2/8% از پاسخ دهندگان احساس ضرورت کم برای اماکن مذهبی می‌کنند. همچنین بررسی‌ها در منطقه 22 همانطور که در جدول ذیل آمده است نشان می‌دهد که 4/22% پاسخ دهندگان گزینه متوسط و 7/34% پاسخ دهندگان احساس ضرورت زیاد می‌کنند این در حالی است که 2/10% پاسخ دهندگان احساس ضرورتی کم برای اماکن مذهبی می‌کنند.

جدول 6- وضعیت احساس ضرورت پاسخ دهندگان به وجود اماکن مذهبی در مناطق 2 و 5و 11 و 22

منطقه دو

وضعیت احساس ضرورت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

خیلی زیاد

20

7/12%

7/12%

زیاد

52

9/32%

6/45%

متوسط

58

7/36%

3/82%

کم

28

7/17%

100%

مجموع

158

100%


منطقه پنج

وضعیت احساس ضرورت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

خیلی زیاد

32

2/25%

2/25%

زیاد

40

5/31%

7/56%

متوسط

44

6/34%

3/91%

کم

11

7/8%

100%

مجموع

127

100%


منطقه یازده

وضعیت احساس ضرورت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

خیلی زیاد

12

5/24%

5/24%

زیاد

10

4/20%

9/44%

متوسط

23

9/46%

8/91%

کم

4

2/8%

100%

مجموع

49

100%


منطقه بیست و دو

وضعیت احساس ضرورت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

خیلی زیاد

16

7/32%

7/32%

زیاد

17

7/34%

3/67%

متوسط

11

4/22%

8/89%

کم

5

2/10%

100%

مجموع

49

100%



به منظور سنجش میزان نیاز احساس شده از سوی پاسخ دهندگان به اماکن مذهبی و وجود این اماکن در محله محل سکونت آنها، از آنها پرسیده شده است که چه میزان وجود این اماکن را در محله خود ضروری می‌دانند؟

به طور متوسط پاسخ دهندگان گزینه زیاد را انتخاب کرده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد 7/51% از پاسخ دهندگان دو گزینه خیلی زیاد را برگزیده‌اند. این پاسخ نشان دهنده نیازی است که ساکنین شهر تهران در خصوص دسترسی به اماکن مذهبی احساس می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها 9/13% پاسخ دهندگان احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله خود، ننموده‌اند.

جدول 7- وضعیت احساس ضرورت پاسخ دهندگان به وجود امکان مذهبی در شهر تهران

وضعیت احساس ضرورت

فراوانی

سهم

درصد تجمعی

خیلی زیاد

94

3/21%

3/21%

زیاد

139

3/30%

7/51%

متوسط

153

4/34%

1/86%

کم

62

9/13%

100%

مجموع

448

100%



محاسبه ضریب همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در مناطق مختلف

به منظور سنجش میزان همبستگی میان شاخص‌های بررسی هویت مذهبی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد است. همانطور که در جدول زیر گزارش شده است، در منطقه 2، حضور در مراسم مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی 87/0+ با یکدیگر همبسته هستند. همچنین وجود همبستگی مثبت میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی که در پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است، تائید شده است. بنابراین در صورتی که افراد در مراسم مذهبی شرکت نموده در اماکن مذهبی در صورت دسترسی حضور یابند، تمایل زیادی جهت حضور د راماکن مذهبی حتی در صورتی که این اماکن مذهبی دور باشند داشته باشند و احساس ضرورت در خصوص وجود اماکن مذهبی نمایند می‌توان گفت که عقاید و باورهای مذهبی در آن منطقه غالب بوده است. به عبارت یگر مولفه‌های مذکور به عنوان معیارهای جهت بررسی هویت مذهبی مطرح شده است.

جدول 8- بررسی وضعیت همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در منطقه 2

منطقه دو

شرکت در مراسم مذهبی

حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

تمایل به حضور در اماکن

احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

شرکت در مراسم مذهبی

1




حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

**870/0

1



تمایل به حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

**640/0

**617/0

1


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

**739/0

**763/0

**532/0

1

** تمامی ضرائب همبستی در سطح 99% معنی‌دار می‌باشد.

بررسی وضعیت همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در منطقه 5 نشاندهنده آن است که حضور در مراسم مذهبی مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی 72/0+ با یکدیگر همبسته هستند. همچنین وجود وجود همبستگی مثبت میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی که در پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است، تائید شده است. و این همبستگی ها نشان دهنده این است که پاسخ دهندگان احساس ضرورت برای وجود اماکن مذهبی کرده و می‌توان گفت که عقاید و باورهای مذهبی در آن منطقه غالب بوده است.

جدول9- بررسی وضعیت همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در منطقه 5

منطقه پنج

شرکت در مراسم مذهبی

حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

تمایل به حضور در اماکن

احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

شرکت در مراسم مذهبی

1




حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

**726/0

1



تمایل به حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

**361/0

**466/0

1


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

**591/0

**656/0

**542/0

1

** تمامی ضرائب همبستی در سطح 99% معنی‌دار می‌باشد.

به منظور سنجش میزان همبستگی میان شاخص‌های بررسی هویت مذهبی همانطور که در جدول ذیل برای منطقه 11 گزارش شده است، حضور در مراسم مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی 81/0+ با یکدیگر همبسته هستند. هچنین وجود همبستگی مثبت میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی که در پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است، تائید شده است. بنابراین در صورتی که افراد در مراسم مذهبی شرکت نموده در اماکن مذهبی در صورت دسترسی حضور یابند، تمایل زیادی جهت حضور در اماکن مذهبی حتی در صورتی که این اماکن مذهبی دور باشند داشته باشند و احساس ضرورت در خصوص وجود اماکن مذهبی نمایند می‌توان گفت که عقاید و باورهای مذهبی در آن منطقه غالب بوده است. به عبارت یگر مولفه‌های مذکور به عنوان معیارهای جهت بررسی هویت مذهبی مطرح شده است.

جدول 10-بررسی وضعیت همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در منطقه 11

منطقه یازده

شرکت در مراسم مذهبی

حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

تمایل به حضور در اماکن

احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

شرکت در مراسم مذهبی

1




حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

**818/0

1



تمایل به حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

**541/0

**423/0

1


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

**533/0

**470/0

**392/0

1

** تمامی ضرائب همبستی در سطح 99% معنی‌دار می‌باشد.

به منظور سنجش میزان همبستگی میان شاخص‌های بررسی هویت مذهبی همانطور که در جدول ذیل برای منطقه 22 گزارش شده است، حضور در مراسم مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی 72/0+ با یکدیگر همبسته هستند. هچنین وجود همبستگی مثبت میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی که در پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است، تائید شده است. بنابراین در صورتی که افراد در مراسم مذهبی شرکت نموده در اماکن مذهبی در صورت دسترسی حضور یابند، تمایل زیادی جهت حضور در اماکن مذهبی حتی در صورتی که این اماکن مذهبی دور باشند داشته باشند و احساس ضرورت در خصوص وجود اماکن مذهبی نمایند می‌توان گفت که عقاید و باورهای مذهبی در آن منطقه غالب بوده است. به عبارت یگر مولفه‌های مذکور به عنوان معیارهای جهت بررسی هویت مذهبی مطرح شده است.

جدول 11- بررسی وضعیت همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در منطقه 22

منطقه بیست و دو

شرکت در مراسم مذهبی

حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

تمایل به حضور در اماکن

احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

شرکت در مراسم مذهبی

1




حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

**716/0

1



تمایل به حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

**601/0

**758/0

1


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

**524/0

**469/0

**323/0

1

** تمامی ضرائب همبستگی در سطح 99% معنی‌دار می‌باشد.

از مقایسه جداول بالا با هم در می‌یابیم که پاسخ دهندگان در مناطق مختلف بین حضور در مراسم مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی همبستگی بالایی برقرار بوده است و سایر همبستگی‌ها بین مولفه‌های مختلف مثبت بوده است که این نشان دهنده این است که پاسخ دهندگان در سایر مناطق عقاید و باورهای مذهبی قوی در مناطق دارند و وجود برای اماکن مذهبی در آنها احساس می‌شود.

محاسبه ضریب همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در شهر تهران

به منظور سنجش میزان همبستگی میان شاخص‌های برای هویت مذهبی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. همانطور که در جدول ذیل گزارش شده است، حضور در مراسم مذهبی و همچنین حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی 82/0+ با یکدیگر همبسته هستند. همچنین وجود همبستگی مثبت میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی که در پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است، تائید شده است. بنابراین در صورتی که افراد در مراسم مذهبی شرکت نموده در اماکن مذهبی در صورت دسترسی حضور یابند، تمایل زیادی جهت حضور در اماکن مذهبی حتی در صورتی که اماکن دور باشند، داشته باشند و احساس ضرورت در خصوص وجود اماکن مذهبی نمایند می‌توان گفت که عقاید و باورهای مذهبی در آن منطقه غالب بوده است. به عبارت دیگر مولفه‌های مذکور به عنوان معیارهای جهت بررسی هویت مذهبی مطرح شده است.

جدول 12- بررسی ضریب همبستگی میان مولفه‌های مختلف هویت مذهبی در شهر تهران


شرکت در مراسم مذهبی

حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

تمایل به حضور در اماکن

احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

شرکت در مراسم مذهبی

1




حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

**825/0

1



تمایل به حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

542/0

567/0

1


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی در محله

653/0

673/0

517/0

1

** تمامی ضرائب همبستگی در سطح 99% معنی‌دار می‌باشد.




بررسی امتیازهای معیارهای هویت مذهبی در مناطق 2، 5، 11، 22

به منظور تجمیع و شاخص‌سازی مولفه‌های مذهبی، به گزینه های مختلف اجزای هویت مذهبی امتیاز داده شده است. به این ترتیب که برای پاسخ‌ها ، پُرسش این که آیا در مراسم مذهبی شامل اعیاد و عزاداری‌ها شرکت می‌کنید؟ گزینه بلی مستمر، 4 امتیاز، بلی گاهی، 3 امتیاز، به ندرت 2 امتیاز و گزینه خیر 1 امتیاز داده شده است. حداکثر امتیاز در منطقه 2، 158 پاسخگو گزینه بلی مستمر را انتخاب می‌کردند، که در این صورت این امتیاز به صورت  خواهد بود. جدول زیر امتیازات بدست آمده برای هر یک از معیارهای بررسی هویت مذهبی را نشان می‌دهد.

جدول 13- بررسی امتیازهای معیارهای هویت مذهبی در منطقه 2

منطقه دو

شرکت در مراسم مذهبی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

104

234

52

28

418


حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

112

210

80

20

422


حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

خیلی زیاد

زیاد

متوسط

کم

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز


60

164

56

280


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی

خیلی زیاد

زیاد

متوسط

کم

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

80

156

116

28

380


جدول 14- بررسی امتیازهای معیارهای هویت مذهبی در منطقه 5

منطقه پنج

شرکت در مراسم مذهبی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

172

171

38

8

389


حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

164

180

40

6

390


حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

زیاد

متوسط

کم


جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

72

134

36


242


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی

خیلی زیاد

زیاد

متوسط

کم

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

128

120

88

11

347


جدول 15- بررسی امتیازهای معیارهای هویت مذهبی در منطقه 11

منطقه یازده

شرکت در مراسم مذهبی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

48

72

20

3

143


حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

52

75

18

2

147


حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

زیاد

متوسط

کم


جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

54

48

7


109


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی

خیلی زیاد

زیاد

متوسط

کم

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

48

30

46

4

128



در منطقه 22 هم گزینه بلی مستمر، 4 امتیاز، بلی گاهی، 3 امتیاز، به ندرت 2 امتیاز و گزینه خیر 1 امتیاز داده شده است. حداکثر امتیاز در منطقه 22، 49 پاسخگو گزینه بلی مستمر را انتخاب می‌کردند، که در این صورت این امتیاز به صورت  خواهد بود. جدول زیر امتیازات بدست آمده برای هر یک از معیارهای بررسی هویت مذهبی را نشان می‌دهد.

جدول 16- بررسی امتیازهای معیارهای هویت مذهبی در منطقه 22

منطقه بیست و دو

شرکت در مراسم مذهبی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

68

72

10

3

153


حضور در اماکن مذهبی در صورت دسترسی

بلی مستمر

بلی گاهی

به ندرت

خیر

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

60

75

14

2

151


حضور در اماکن مذهبی در صورت دور بودن

زیاد

متوسط

کم


جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

33

56

10


99


احساس ضرورت جهت وجود اماکن مذهبی

خیلی زیاد

زیاد

متوسط

کم

جمع

نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز

64

51

22

5

142



هرچه نسبت امتیاز به حداکثر امتیاز به یک نزدیک تر باشد نشاندهنده شدت هویت مذهبی است. بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری نمود که به طور متوسط هر یک از مناطق از هویت مذهبی نسبتاً بالایی برخوردار است. بررسی گزینه‌های مختلف هویت مذهبی نشان می‌دهد که حضور در اماکن مذهبی مطرح بوده است. گرچه این معیار اختلاف اندکی با سایر معیارها داشته است.

تبلیغات فرهنگی

معرفی کتاب

  • نام کتاب:زیباسازی و منظر شهری (مقالات و آراء نشست¬های تخصصی)- زمستان 1389 ناشر:نشر پیکره تهیه شده در: معاونت برنامه¬ریزی و توسعه سازمان زیباسازی شهر تهران- مدیریت مطالعات و آموزش-واحد آموزش شمارگان: 1500 جلد نوبتو سال…
معرفی کتاب و انتشارات سازمانی

آمار و اطلاعات

نگارخانه